Các loại Thuốc Cao và Cách điều chế

Thuốc cao là loại thuốc chiết xuất hoạt chất qua dung môi rồi cô đặc lại. Thuốc cao có nhiều loại : Cao lỏng, cao mềm, cao dẻo, cao khô dùng để uống trong và có loại thuốc cao dùng ngoài như cao dán, cao xoa. Thuốc cao uống trong trường hợp là thuốc bổ, trị bệnh mạn tính, dùng dược liệu cao hơn các dạng thuốc tán, hoàn. Thuốc cao dùng ngoài thường dùng cho những bịnh mụn nhọt về ngoại khoa và những bịnh tật phong, hàn, thấp, tê. Loại cao dùng ngoài này người xưa gọi là thuốc dán mỏng dính, giờ đây gọi là cao dán. Ngoài ra có loại cao xoa, loại thuốc mềm dùng để bôi hoặc xoa lên da hay niêm mạc như cao Sao vàng ( Dầu cù là ) .
Đang xem : Cách nấu cao thực vật
Bào chế dạng thuốc này phải qua ba quá trình : quy trình tiến độ đầu nấu lấy nước ; tiến trình hai cô nước nấu ; quy trình tiến độ cuối thêm đường hay mật hoặc rượu để làm ra thành phẩm .

Phân loại

Thuốc cao được phân làm nhiều loại, có tỷ lệ thuốc và nước như sau :

– Cao lỏng : Dạng lỏng như xi rô, rót được thuận tiện, có mùi đặc trưng của dược liệu bào chế cao, hoàn toàn có thể dùng trực tiếp để điều trị bệnh. Tỷ lệ 1 : 1 ( 1 g dược liệu thu được 1 ml cao lỏng ) .
– Cao mềm : Dạng sánh như mật, đặc hoặc sền sệt, có tỷ suất nước từ 20 – 25 % .
– Cao dẻo : Dạng mềm, dẻo, đặc quánh, sờ không dính tay, tỷ suất nước từ 12 – 15 %, khó tan trong nước, dùng để bào chế các loại thuốc khác, không dùng trực tiếp để uống .
– Cao khô : Cao khô tỷ suất nước không quá 5 %, hoàn toàn có thể ưng ý bột thuận tiện, dùng để bào chế các loại thuốc khác, không dùng trực tiếp để uống .
– Cao dán : tán nhuyễn thuốc rồi trộn với các chất dính, phết vào giấy bóng hoặc vải … dán lên vùng bệnh trong điều trị mụn nhọt, khí huyết ngưng tụ, đau nhức …

Mọi Người Cũng Xem   3 cách nấu xôi sắn ngon – Đặc sản Tây Bắc

Phương pháp bào chế

Nguyên liệu thảo mộc hoặc xương, sừng các động vật hoang dã. Sơ chế theo kỹ thuật nhu yếu của từng loại. Sử dụng nước mưa hoặc nước giếng đạt tiêu chuẩn nước ăn. Có 3 tiến trình bào chế :

Giai đoạn 1: Nấu, hầm dung dịch nước thuốc trong thời gian dài

Sử dụng Nồi ninh cao dược liệu được làm từ inox, không sử dụng nồi đồng hoặc nồi sắt, tránh làm biến đổi chất lượng dược phẩm trong quá trình đun nấu. Xếp dược liệu cần nấu vào nồi, cho lượng nước gấp 4-6 lần khối lượng thuốc (thường ngập trên dược liệu 5-10cm là được). Sau khi nấu xong mở van dưới đáy nồi để lấy được dung dịch nước thuốc.

*

Nồi Ninh Cao Dược Liệu
Lưu ý thời hạn nấu, với loại thân rễ cứng : nấu 6 – 8 giờ ( 2 lần ) ; Lá, hoa, cành nhỏ : nấu 4 – 6 giờ ( 2 lần ) ; Xương động vật hoang dã : nấu 12 – 36 giờ ( 3 lần ) .

Giai đoạn 2: Cô cao thuốc, cô đặc dược liệu

Cao thuốc nên cô ở nhiệt độc càng thấp càng tốt với thời gian cô ngắn. Nên dùng nồi inox 304, để cô thuốc, và đảo đều tránh làm cháy thuốc, có thể sử dụng Nồi cô cao cánh khuấy để cô thuốc.

Nước thuốc đổ vào khoảng chừng ¾ nồi, với cao lỏng thì lấy tỉ lệ là 1 lít nước cao bằng 4 – 6 kg dược liệu ; Nếu lấy cao đặc thì cô cho đến khi thấy thuốc sánh dính như mật .

Giai đoạn 3: Thêm phụ gia và bảo quản

Thuốc cao lỏng thường chỉ để được 2 – 3 ngày là bị mốc. Muốn giữ cho thuốc để được lâu trong khoảng 3 – 5 tháng thì cần đóng vào chai, mỗi chai đổ lên trên 20-30ml cồn 95, để nguyên đừng lắc, đậy nút kín cất đi. Khi dùng mới lắc đều. Hoặc cứ 1 lít cao lỏng, đun sôi với 800g đường hoặc mật hoặc 10ml cồn Acid Benzoic 20%. Tuy nhiên, tốt nhất là sau khi đóng chai, đem hấp nước sôi khoảng ½ giờ là được. Khi nấu, nếu cạn thì lại cho thêm nước sôi (không dùng nước lạnh). Để đảm bảo vệ sinh, không nên dùng phễu nhựa rót cao vào chai, các loại cao loãng có thể dùng Máy chiết rót định lượng, các loại cao đặc có thể sử dụng Máy chiết dịch đặc để đóng chai bảo quản.

Mọi Người Cũng Xem   12 cách chế biến chuối bổ dưỡng nhất cho bé ăn dặm mê mẩn

Xem thêm : Kinh Nghiệm Bán Bánh Mì Ăn Sáng ( Lời Lãi Bao Nhiêu ), Xin Kinh Nghiệm Mở Quán Bánh Mì Ăn Sáng

Quy trình chế biến một số loại dược liệu phổ biến

Đông y rất thường dùng cao nước để trị bệnh mạn tính, làm thuốc bổ. Nấu cao nước rất phức tạp, tùy theo từng bài mà bào chế cho thích hợp. KAG Việt Nam giới thiểu 1 số ít quy trình tiến độ điều chế dược liệu. Dưới đây xin ra mắt bài “ cao trâu cổ ” để làm nổi bật .

QUY TRÌNH NẤU CAO TRÂU CỔ

Trâu cổ chủ trị Đau lưng, liệt dương, kinh nguyệt không đều, ung thũng, phong thấp, chữa di mộng tinh, lòi dom, tắc tia sữa, sang độc ung nhọt, nhức mỏi chân tay, đinh sang ngửa lở, tổn thương do té ngã, bồi bổ khí huyết, …

*

Trâu Cổ

Thành phần nguyên liệu Cao Trâu Cổ

Thành phần gồm có :
– Trâu cổ 20 kg
– Đậu đen tồn tính 04 kg
– Đường cát trắng 3,2 kg
– Rượu đế 04 lít
– Nước vừa đủ

Quy trình nấu Cao Trâu Cổ

Thân trâu cổ thái nhỏ, mỏng mảnh rửa sạch phơi khô cho vào thùng cài phên để khỏi bồng. Đổ nước ngập dược liệu trên 10 cm, đun sôi. Đậu đen đổ ngập nước đun sôi đến nhừ mềm, lọc qua vải thưa, lấy nước tiếp vào thùng trâu cổ .
Đun sôi đều lửa trong 6 giờ, đôi lúc lấy thêm nước sôi cho đủ mức nước cũ và hòn đảo dược liệu trong thùng, chắt lấy nước, lọc qua vải, để lắng 3 – 4 giờ, gạn lấy nước thứ nhất. Cô dần nước này lại. Bã còn lại, đổ ngập nước đun sôi trong 4 giò : chắt, lọc, để lắng, gạn lấy nước thứ hai. Dồn 2 nước lại, lấy ra 2 lít để riêng, rồi đem cô chỗ còn lại cho đến khi còn 4 lít cao nước ( 1 ml = 5 g dược liệu khô ) .
Lấy 2 lít nước cao đã để riêng cho vào nồi nhôm khác. Cho 3,2 kg đường kính vào, đun sôi, quấy cho tan, lọc kỹ, lấy nước đường này cho vào 4 lít cao nói trên, để nguội rồi pha vào 4 lít rượu trắng để lắng .
Thành phẩm được 10 lít cao. Đóng vào chai 120 ml ( đã tiệt trùng ), gắn sáp, dán nhãn, để nơi râm mát .

Mọi Người Cũng Xem   Canh chua cá bống mú ngon miệng ngày trở gió

QUY TRÌNH NẤU CAO BÁCH BỘ

Cao bách bộ từ lâu đã được sử dụng như một loại thần dược chuyên trị ho, trị lao phổi, viêm khí quản mãn tính, ho gà …

*

Củ Bách Bộ

Nguyên liệu Cao Bách Bộ

Chuẩn bi củ cây Bách Bộ (50 – 70kg tươi) được đào trên các đồi núi cao, rửa sạch với Máy rửa dược liệu, để ráo nước. Sau đó dùng Máy nghiền dược liệu, nghiền nhỏ củ Bách Bộ, để có cao sạch sẽ bí quyết là nên dùng vỏ chấu rửa sạch cho vào rổ lớn để trên chậu đựng nước cao và dùng 1 tấm vải trắng trải lên. Sau đó mới dùng 1 tấm vải trắng cho từng phần nhỏ củ cao bách bộ đã nghiền vào vắt lấy nước.

Nước sạch, nên dùng nước giếng hoặc nước máy theo tiêu chuẩn nước ăn của Bộ Y Tế, tránh có cao bị lẫn mùi không thơm .

Quy trình nấu Cao Bách Bộ

Bỏ nước đã vắt vào Nồi cô cao kèm cánh khuấy, không pha thêm nước, nấu to lửa để hớt bọt bẩn. Sau đó lại lọc qua một lần nữa để cao sạch hoàn toàn, lúc này cho chạy cánh khuấy đảo để “đánh cao” thay cho việc khuấy bằng tay. Thời gian nấu từ 10 – 15 tiếng tùy vào dung tích cao.

Cao thành phẩm có dạng lỏng, đặc hơn mật ong, là dạng dễ hấp thụ tốt nhất và hiệu suất cao nhất. Không nên nấu cao đặc quánh thành bánh vì sẽ làm tốn thêm quy trình thêm chất phụ gia, tỉ lệ cao thành phẩm là 70 kg củ nấu được khoảng chừng 7 kg cao .
Xem thêm : Cách Làm Món Thịt Ba Chỉ Kho Su Hào Lạ Miệng Ngon Miễn Chê, Thịt Ba Chỉ Kho Su Hào Ngon Miễn Chê

Khi cao đã được nấu xong, để nguội khoảng 3 tiếng thì dùng Máy chiết rót cao rót ra chai, đóng nắp và dán nhãn, bảo quản nơi mát.

*

Nồi cô cao kèm cánh khuấy trong xưởng sản xuất dược liệu ở Sơn Tây

Công ty KAG Việt Nam chuyên cung cấp các thiết bị trong sản xuất, chế biến dược phẩm như Nồi ninh cao, Nồi cô cao, Nồi cô cao đặc, Máy vo viên hoàn, Máy rửa dược liệu, Máy nghiền dược liệu

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Cách nấu

Source: https://moki.vn
Category: Vào Bếp

Give a Comment